Dynaco ST70
series II
สุดยอดเพาเวอร์แอมป์ระดับตำนาน

คนเล่าเรื่อง AHT Research 01-890-7772
PCB
DESIGN เกรียงศักดิ์ พงษ์ผึ้ง
ชุดคิทราคา
10,500 บาท

สำหรับเล่มนี้เราต่อเนื่องเลยนะครับ
คราวนี้จะเป็น Dynaco ST70
series II เป็นเวอร์ชั่น 2 ที่ทาง Dynaco
ทำออกมา มีการเปลี่ยนแปลงอะไหล่บางจุดให้เหมาะสมกับยุคสมัย
เช่นหลอดหน้าเปลี่ยนจาก 7199 มาเป็น
6GH8
ที่เป็นหลอดสไตล์เดียวกันคือ เพนโทดและไตรโอดนั่นเองครับ
แต่มันหาง่ายกว่าและน้ำเสียงไม่ได้เป็นรองหลอดรุ่นแรกมากนัก
หากใครมีหลอดเบอร์นี้ก็ลองดูกันเลยดีกว่าครับ...

รูปที่ 1 Right channel Dynaco ST70 series
II Originally Circuit

รูปที่ 2 Left channel Dynaco ST70 series
II Originally Circuit

รูปที่ 3 Power supply Dynaco ST70 series
II Originally Circuit

จากรูปวงจรต้นแบบไม่ชัดนักต้องขออภัยมา
ณ. ที่นี้ด้วยทางทีมงานเราจึงได้เขียน
หมายเลขกำกับอุปกรณ์แต่ละตัวเข้าไปใหม่โดยเขียนวงจรขึ้นมาใหม่โดยอ้างอิงจากวงจรต้นแบบและปรับเปลี่ยนค่าบางค่าให้เหมาะสมกับอุปกรณ์ในปัจจุบัน

ลักษณะทั่วไปของวงจรเพาเวอร์แอมป์
ST70 seriesII นี้จะเป็นแบบพุช-พูล
(Push-Pull) วงจรโดยรวมจะคล้ายกับตัว
ST70 เดิมที่ใช้หลอดเบอร์ 7199 แต่ ST70 seriesII
จะเปลี่ยนเป็นเบอร์ 6GH8
ซึ่งเป็นหลอดเพนโทดและไตรโอดอยู่ภายในหลอดเดียวกันเหมือนกับหลอด7199
ส่วนของหลอดเพนโทดจะใช้เป็นส่วนขยายภาคหน้าหรือภาคปรีแอมป์
และส่วนของหลอดไตรโอดจะใช้เป็นวงจรแยกเฟส
(Phase splitter)
รวมทั้งยังทำหน้าที่ภาคไดร์ให้กับหลอดเพาเวอร์
โดยมีหลอดเบอร์ EL34 เป็นหลอดภาคเพาเวอร์
ส่วนภาคเพาเวอร์ซัพพลายได้เปลี่ยนจากใช้หลอดมาเป็นไดโอดเร็กติไฟร์
และผ่านวงจรฟิลเตอร์เป็นแหล่งจ่ายไฟสูงสำหรับเลี้ยงวงจร
แต่ทางทีมงานของเราออกแบบให้เลือกใช้ได้ทั้งเร็กติไฟร์แบบหลอดหรือแบบใช้ไดโอด

ในส่วนของวงจรไบแอสจะใช้ไดโอดเป็นตัวเร็กติไฟล์เป็นแหล่งจ่ายในส่วนของกริดไบแอสให้กับหลอดเพาเวอร์
ทั้งนี้สามารถใช้หลอดเบอร์ KT66, 5881 แทน EL34 ได้ และ
5AR4, 5U4G, 5U4GB แทน GZ34 ได้
โดยการเปลี่ยนหลอดเพาเวอร์จะต้องปรับตั้งค่าไบแอสใหม่โดยจะกล่าวถึงวิธีการในส่วนของหลักการทำงานของวงจร

รูปที่... วงจร Dynaco ST70 series II
ช่องขวา

รูปที่... วงจร Dynaco
ST70 series II ช่องซ้าย

หลักการทำงานของวงจร

ภาคปรีแอมป์

การทำงานของวงจรจะเริ่มโดยเมื่อมีสัญญาณป้อนเข้ามาที่อินพุทซึ่งมี
R ค่า 1M, C ค่า 0.018uF,
R ค่า10K ,
C ค่า 680 pF และ R ค่า 470K
จัดเป็นวงจรฟิลเตอร์และกำหนดอิทพุทอิมพีแดนซ์
จากนั้นสัญญาณสู่ขากริดของหลอดเพนโทดจะเกิดมีการขยายสัญญาณขึ้น
โดยคุณสมบัติของหลอดเพนโทดจะมีอัตราการขยายที่สูงกว่าหลอดไตรโอดอยู่แล้ว
จากวงจร R ค่า 270K จะทำหน้าที่เป็น R
โหลดให้กับภาคปรีแอมป์นี้โดยมี R ค่า 1.5M เป็น Rsg
ตั้งไบแอสให้กับสกรีนกริดโดยมี C ค่า 0.68 uF
ต่อบายพาสทำหน้าที่รักษาประสิทธิภาพและความเป็นเชิงเส้นของวงจรไว้
และ Rค่า 620โอห์มกับ 47โอห์ม
ต่ออนุกรมกันเพื่อทำเป็นจุดเชื่อมต่อให้กับสัญญาณป้อนกลับทางลบจากเอาท์พุท
(Negative feed back)
รวมทั้งเป็นตัวกำหนดกระแสไบแอสให้กับหลอดด้วย

ภาคแยกเฟส

สัญญาณที่ผ่านการขยายแล้วจะออกทางขาเพลทของหลอดเพนโทดจะถูกส่งเข้าขากริดของหลอดไตรโอดที่ทำหน้าที่เป็นภาคแยกเฟสโดยตรง
(Direct coupling) โดยมีตัว C ค่า 82
pF และ R ค่า 18 K
ต่ออนุกรมกันแล้วเชื่อมต่อระหว่างขากริดและกราวด์เพื่อป้องกันการออสซิเลส

โดยหลอดไตรโอดนี้จะทำหน้าที่เป็นตัวแยกเฟสการจัดวงจรแยกเฟสแบบนี้จะเรียกว่า
วงจรแยกเฟสแบบหลอดเดี่ยว โดยจะมี R เพลทและ R แคโทดค่า
47K
เพื่อให้สัญญาณที่ออกจากหลอดภาคแยกเฟสมีขนาดเท่ากันหรือใกล้เคียงกันแต่เฟสต่างกัน
180 องศา สัญญาณทั้งสองซีกจะถูกส่งผ่าน C คัปปลิ้ง ค่า
0.68 uF/400V ทั้งสองตัวเข้าสู่ภาคเอาท์พุทต่อไป

ภาคเพาเวอร์แอมป์เอาท์พุท

สัญญาณที่คัปปลิ้งผ่าน
C ค่า 0.68 uF และ R ค่า 1K จะผ่านไปยังขากริดของหลอด
EL34 ซึ่งทำหน้าที่เป็นหลอดภาคขยายกำลัง
หลอดทั้งสองจะทำหน้าที่ขยายสัญญาณหลอดละครึ่งคลื่นของสัญญาณที่เข้ามา
โดยสัญญาณที่ถูกขยายแล้วจะส่งผ่านหม้อแปลงเอาท์พุท
ค่าอิมพีแดนซ์ของขดไพรมารี่เท่ากับ 6K
หม้อแปลงเอาท์พุทจะทำหน้าที่ปรับค่าเอาท์พุทอิมพีแดนซ์ของหลอดที่มีค่อนข้างสูงเพื่อให้เหมาะกับลำโพงที่จะนำมาใช้งาน
หลอดภาคขยายกำลังนี้จะใช้การไบแอสแบบคงที่ (Fix
bias) โดยใช้ไฟลบเท่ากับ “-32 VDC”
จากแหล่งจ่ายไฟไบแอส และกระแสที่แคโทด รวมสองหลอดอยู่ที่
100 mA โดยใช้ตัวต้านทานปรับค่าได้ (Trim
POT) เป็นตัวปรับตั้งค่าแรงดันไบแอสนี้ และมี R ค่า 15.6
โอห์มต่ออนุกรมกับขาแคโทดของหลอด EL34 ทั้งสองลงกราวด์
เพื่อใช้เป็นตัววัดกระแสที่ไหลผ่านแคโทดของหลอดทั้งสอง
เมื่อปรับตั้งค่าไบแอสถูกต้องแล้วจะได้แรงดันวันที่ขา 8 ของหลอด EL34
เทียบกับกราวด์จะได้ประมาณ 1.56 โวลต์ ส่วนขา 4 ของ EL34
เป็นขาสกรีนกริดจะถูกต่อกับแท็ปของหม้อแปลงเอาท์พุท
เรียกการต่อแบบนี้ว่าอัลตร้าลิเนียร์
วิธีการนี้จะทำให้ประสิทธิภาพทางเอาท์พุทดีขึ้น

ในวงจรนี้จะมีการป้อนกลับทางลบจากแท็ป
8 โอห์ม
ของหม้อแปลงเอาท์พุทเพื่อควบคุมอัตราการขยายสัญญาณให้คงที่และลดการขลิบของสัญญาณ
และยังช่วยลดสัญญาณรบกวนในรูปแบบฮาร์โมนิคต่างๆ
วงจรป้อนกลับทางลบจะถูกส่งผ่าน R ค่า 680โอห์ม
ไปยังระหว่าง R ค่า 620 โอห์มและ 47 โอห์มที่ต่ออนุกรมกัน
ที่ขาแคโทดของหลอดเพนโทด และมี C ค่า 390 pF
ต่อระหว่างขาสกรีนกริดของหลอด EL34
ที่ทำหน้าที่ขยายซีกลบ ไปยังระหว่างจุดแท็ปของ R ค่า 620 โอห์มและ
47 โอห์มที่ต่ออนุกรมกัน
ใส่ไว้เพื่อป้องกันการเลื่อนเฟสที่ความถี่สูง

รูปที่ ...
วงจรแหล่งจ่ายไฟ Dynaco ST70 series II ที่ปรับค่าใหม่

ภาคแหล่งจ่ายไฟ

ในส่วนของแหล่งจ่ายไปจะแยกออกเป็น
4 ส่วน คือ
- ไฟกระแสสลับ 3.2V, CT, 3.2V
สองชุดกระแสชุดละ 3.65A สำหรับจุดไส้หลอด 6GH8 (0.45A)
x 2, EL34 (1.6A) x 4
-ไฟกระแสสลับ 5V, 0V หนึ่งชุด กระแส 3A
สำหรับจุดไส้หลอด 5U4G/GZ34/5AR4

*(ถ้าใช้หลอดเร็กติไฟร์)
- ไฟกระแสสลับ 50V, 0V
ใช้สำหรับแหล่งจ่ายไฟลบ (ไฟกระแสตรง) ไบแอสของหลอด EL34
ภาคเพาเวอร์ โดยมีไดโอด 1N4007 เป็นเร็กติไฟล์แบบครึ่งคลื่น (1.41
x 50VAC = 70.5VDC) และมี C ค่า
100 uF/100V 2 ตัวและ R
ค่า 10K 2 ตัวเป็นวงจรฟิลเตอร์และแบ่งแรงดันโดยมี Trim
POT ค่า 10K เป็นตัวปรับตั้งค่าไบแอส
- ไฟกรแสสลับ 360V, CT, 360V
กระแส 300 mA จ่ายแรงดันผ่านหลอดไดโอดเร็กติไฟล์ GZ34
หรือไดโอดเร็กติไฟร์โดยมี C ค่า 82 uF/400V สองตัวต่ออนุกรมกัน
เพื่อเพิ่มระดับแรงดันที่ C สามารถทนได้ ตรงจุด D ได้แรงดัน
435VDC แล้วต่อผ่านโช๊คค่า 10H/300mA ตรงจุด C โดยมี C
ค่า 56uF/400V สองตัวอนุกรมกันจุดนี้จะได้แรงดัน 420VDC
จากจุด C ผ่าน R ค่า 6.8K ไปยังจุด B โดยมี C ค่า 56uF/400V
สองตัวอนุกรมกันจุดนี้จะได้แรงดัน364VDC จากจุด B ผ่าน R ค่า 6.8K
ไปยังจุด A โดยมี C ค่า 56uF/400V
สองตัวอนุกรมกันจุดนี้จะได้แรงดัน280VDC
จากวงจรฟิลเตอร์นี้หากมีค่าอุปกรณ์หรือ C
ที่สามารถทนแรงดันสูงสุดได้เกิน 500VDC
ก็สามารถนำมาใส่แทนโดยไม่ต้องมีการอนุกรม C ได้เลยครับ

การประกอบและการปรับแต่ง

โครงงานนี้ก็เช่นเคยครับการประกอบวงจรแทบทุกส่วนจะอยู่บนแผ่นปริ้นท์ทั้งหมดการลงอุปกรณ์ก็ลงจากตัวที่เล็กและเตี้ยที่สุดก่อนแล้วค่อยๆไล่ไปจนครบหรือตามความถนัดของแต่ละคน
เมื่อลงอุปกรณ์เสร็จก็ตรวจสอบความถูกต้องดูครับ

ส่วนซ็อคเก็ตหลอดลงอยู่คนละด้านกับอุปกรณ์นะครับ

เมื่อลงอุปกรณ์เสร็จแล้วก็มาถึงการเชื่อมต่อหม้อแปลงไฟและหม้อแปลงเอาท์พุทก็สามารถเชื่อมต่อลงไปยังตำแหน่งของจุดที่กำหนดไว้บนแผ่นปริ้นท์ได้เลยครับ
ส่วนสายไฟจุดไส้หลอดนั้น
ควรทำการตีเกลียวเพื่อลดสัญญาณรบกวนจากไฟจุดไส้หลอดด้วยนะครับ
เมื่อประกอบเสร็จทุกส่วนแล้วก็มาถึงการปรับแต่ง
การปรับแต่งคือปรับไฟในส่วนของวงจรไบแอสแบบคงที่ของหลอด
EL34 ให้ได้ประมาณ “-32VDC” ที่ขากริดของหลอด EL34
โดยสามารถตรวจสอบแรงดันตามจุดต่างๆ
ตามค่าแรงดันที่ปรากฏอยู่ในรูปวงจร เมื่อเปิดฟังแล้วประมาณ 1
ชั่วโมงให้ตรวจสอบและปรับแต่งค่าแรงดันไบอัสคงที่ให้ได้
“-32VDC” หรือที่ขาแคโทดของ EL34 ให้ได้ค่าแรงดันที่ 1.56VDC

การทดสอบและการฟัง

หลังจากเราได้ประกอบเครื่องเสร็จเปิดทิ้งไว้ประมาณ
2 ชม. เครื่องเล่น CD Sony 227
ตัวใหม่ที่เรา แต่เก่าที่ญี่ปุ่นไฟ 100
V.ก็เล่มบรรเลงเพลงแรก คอนเสิร์ตคาราบาว 20 ปีเป็นแผ่นเทสของเรา
เสียงค่อนข้างอบอุ่น อวบแน่นดีมากๆ
เสียงแหลมเป็นประกายรายละเอียดระยิบระยับดีมาก
เสียงร้องก็ใช้ได้เลยอวบใหญ่ชนิดที่ไม่ค่อยได้ยินบ่อยนัก
เบสใหญ่หนักแน่นสะใจดีมากๆ
ผมว่าคนที่ชอบบ้าเบสตูมตามทำตัวนี้รับรองไม่ผิดหวัง
แต่ไม่ถึงกับโครมคามนะครับ มันค่อนข้างอ่อนโยนดีมากกว่า
หลอดยังไงความดุดันมันไม่ขนาดมอสเฟตหรอก
มีคนต่างจังหวัดชอบโทรมาถามผมเรื่อยเรื่องเบสเยอะๆ บอกตรงนี้เลยนะครับ
ชอบเบสเล่นมอสเฟตดีกว่านะครับ

หากใครต้องการฟังแบบเพราะๆ
เป็นอย่างไร Dynaco ST-70 กำลัง 35 วัตต์/ข้าง
ผมว่าน่าจะเพียงพอแล้ว สำหรับบ้านคนทั่วๆ ไป...

รายการอุปกรณ์

Resistor ? w 1%

470K x8 RC1, RC2, RC3, RC4, RC5, RC6, RC7, RC8

Resistor 1-2 W 1%
620R x2 R13, R14

680R x2 R35, R36
1K x4 R27, R28, R29, R30

1M x2 R1, R2
1M5 x2 R11, R12
10K
x4 R3, R4, R5, R6
18K x2 R21, R22
47K
x4 R23, R24, R25, R26
47R x2 R33, R34

270K x6 R15, R16, R17, R18, R19, R20
330K x2 R9,
R10
470K x2 R7, R8
22K/2W x1 R37

6K8/2W x1 R38
Resistor 3-5 W 1%

15R6 x2 R31, R32
Trim POT (Variable Resistor)

10K (25 Turn) x2 Bias1, Bias2
Capacitor

82pF/400V (Silver mica) x2 C11, C12

390pF/400V (Silver mica) x2 C13, C14
680pF/50V
(Silver mica) x2 C3, C4
0.018uF/400V (Wima) x2 C1,
C2
0.022uF/400V (Wima) x2 C17, C18

0.68uF/400V x4 C5, C6, C7, C8, C9, C10
Electrolytic
Capacitor
56uF/400V x6 C19, C20, C21, C22, C23,
C24
82uF/400V x2 C25, C26
100uF/100V
x2 C15, C16
Diode
1N4007/UF4007 x5 D1,
D2, D3, D4, D5
Inductor (EI core)

10H/300mA x1 L1
Tube
5U4G/5AR4/GZ34
*(Option) x1 V7
7199 x2 V1, V2

EL34/KT66/5881 x4 V3, V4, V5, V6
Terminal

DT-35-B01-16 (8.25mm) x1 CN7
DT-35-B01-2 (8.25mm)
x2 CN1, CN4
DT-35-B01-3 (8.25mm) x4 CN2, CN3, CN5,
CN6
อื่นๆ
ตาไก่ทองเหลือง,ซ็อคเก็ตหลอด 9 ขา ,
หม้อแปลงไฟ+หม้อแปลงเอาท์พุทชุดละ 3,800 บาท
,แผ่นปริ๊นท์ราคา 800 บาทติดต่อคุณอนุวัฒน์ 01-890-7772,02-247-7128
Fax.02643-6055

วงเงินที่ท่านจับจ่าย ท่านจะได้ทั้งความรู้และทักษะ
เพื่อพัฒนาตนเองสู่ DIY
HIGH-END